De pijngeneeskunde behandelt patiënten met chronische en acute pijnklachten. Bij deze afdeling werken anesthesiologen die zijn opgeleid tot pijnspecialist.
Werkwijze pijngeneeskunde
U ontvangt voorafgaand aan uw eerste afspraak een uitgebreide vragenlijst met het vriendelijke verzoek deze zo snel mogelijk weer ingevuld terug te sturen. Daarnaast vragen wij u om een actueel medicatie overzicht mee te nemen; dit kunt u opvragen bij uw apotheek. Indien van toepassing, vragen wij uw toestemming voor het opvragen van informatie over eerder ondergane behandelingen en onderzoeken.
In het eerste gesprek gaat de pijnspecialist uitgebreid in op uw klachten. Om een behandelplan te kunnen opstellen dat specifiek op uw situatie is afgestemd, brengt de pijnspecialist eerst alle factoren in kaart die bij uw pijn een rol spelen. De arts zal u eventueel lichamelijk onderzoeken en zo nodig aanvullend medisch onderzoek aanvragen, bijvoorbeeld röntgenfoto’s of laboratoriumonderzoek.
Behandelvoorstel
Indien de pijnspecialist voldoende aanknopingspunten vindt voor een behandeling op de polikliniek pijngeneeskunde doet hij/zij u een behandelvoorstel. Wanneer u hiermee instemt maakt de spreekuurassistente hiervoor de benodigde afspraken. U krijgt daarnaast een informatiefolder mee over de behandeling die u zal ondergaan. De behandeling kan worden ingepland bij de pijnspecialist of bij één van de pijnverpleegkundigen. Onze verpleegkundigen assisteren bij de pijnbehandelingen en hebben een zelfstandig spreekuur. Hier doen zij hun behandelingen en controles onder supervisie en in samenwerking met de pijnspecialisten.
Huisarts krijgt bericht
Over onze bevindingen en behandelingen sturen wij regelmatig een bericht naar uw huisarts. Zo blijft deze op de hoogte van uw situatie. Na het eerste polikliniekbezoek ontvangt uw huisarts altijd bericht.
Chronische pijn
Chronische pijn is een veel voorkomend ziektebeeld in de Westerse wereld. In Nederland alleen al zou het gaan om meer dan 2 miljoen volwassen mensen. Het specialisme Pijngeneeskunde houdt zich bezig met de behandeling van en ondersteuning bij chronische pijn.
Vrijwel iedereen ervaart pijn als iets heel vervelends, maar pijn heeft over het algemeen een duidelijke functie. Het is een alarmsignaal waarmee ons lichaam ons brein laat weten dat er ergens schade is of dreigt te ontstaan. Dit noemen we acute pijn. Wanneer pijn langer dan 3 maanden aanhoudt noemen we dit chronische pijn. Vaak is de oorzaak van deze pijn niet aantoonbaar of bijna niet meer aanwezig. Patiënten met chronische pijn worden meestal verwezen door de huisarts of medisch specialist, omdat deze pijn niet eenvoudig te behandelen is. De ervaring leert dat hoe langer de pijn bestaat, hoe groter de kans wordt dat dit uw manier van leven beïnvloedt. Hierdoor wordt uw pijnbeleving ook nadelig beïnvloed. Er ontstaat als het ware een vicieuze cirkel die niet meer te doorbreken lijkt. Om een behandelplan op te stellen dat op uw persoonlijke situatie is afgestemd, brengt de pijnbehandelaar tijdens de onderzoekfase eerst alle factoren in kaart die bij uw pijn een rol spelen. Als de pijnspecialist voldoende aanknopingspunten vindt om effect te verwachten van één of meer behandelingen, dan doet hij/zij u een behandelvoorstel.
Belangrijk is op te merken dat, ondanks het grote aanbod aan behandelmethoden, helaas niet elke pijn volledig behandelbaar is. Vaak is het maximaal haalbare resultaat vermindering van de pijn en het leren omgaan met de pijn. Zodat deze niet langer uw leven beheerst.
Afspraak maken/wijzigen
Wanneer u door uw huisarts bent aangemeld via Zorgdomein, dan ontvangt u een brief van het ziekenhuis met een afspraak voor uw polikliniekbezoek. Wanneer deze datum/tijd niet schikt kunt u deze wijzigen via MijnZHA. Heeft u al een afspraak, maar bent u verhinderd, geef dit dan minimaal 24 uur van te voren door. Dit kan ook via MijnZHA.
Bij het maken van de afspraak kunt u aangeven dat u graag naar de vestiging in Uithoorn wilt. U wordt dan daar ingepland.
MijnZHA
Op MijnZHA kunt u terecht voor:
- Het wijzigen van uw afspraak
- Vragen aan het behandelteam
- Uitslagen bekijken
- Herhaalrecepten aanvragen
- Uw dossier downloaden
- Uw gesprek voorbereiden
- Brieven inzien
Direct inloggen via DigiD
Wachttijden
- Tens behandeling:
- Verrichtingen behandelkamer:
Voorbereiding
U kunt van te voren uw klachten en vragen opschrijven, zodat u deze niet vergeet. Het kan prettig zijn als u iemand meeneemt.
Neem in ieder geval de volgende dingen mee:
- uw pasje of polis van uw zorgverzekering;
- overzicht van de huidige medicatie;
- gegevens van vorige (pijn)behandelingen (brieven en röntgenfoto’s of cd-rom).
Littekenpijn: vaak onnodig en goed te behandelen
Operaties zoals een keizersnede kunnen veel betekenen, maar soms blijft er littekenpijn achter. Veel mensen denken dat dit erbij hoort en lopen er te lang mee door. Onnodig, benadrukt anesthesioloog-pijnspecialist Brigitte Dyrbye van Ziekenhuis Amstelland. “Littekenpijn is meestal goed te behandelen. En hoe eerder iemand komt, hoe beter.”
Littekenpijn komt vaker voor dan gedacht
Dyrbye werkt al meer dan tien jaar als anesthesioloog-pijnspecialist en ziet dat littekenpijn nog vaak onder de radar blijft. “Wat wij in de praktijk zien, is waarschijnlijk maar het topje van de ijsberg,” signaleert ze. “Uit de literatuur weten we dat littekenpijn veel vaker voorkomt dan het aantal patiënten dat zich bij ons meldt. Dat betekent dat er mensen rondlopen met klachten, zonder dat ze weten dat er behandeling mogelijk is.”
Een litteken heeft tijd nodig om te genezen. Maar in het genezingsproces kan het misgaan. “Soms groeit een zenuw ongunstig mee of raakt een zenuw geïrriteerd,” legt Dyrbye uit. “Dan ontstaat pijn die niet meer past bij normale genezing.”
Wanneer is pijn bij een litteken niet meer normaal?
Littekenpijn kan zich uiten als een branderig, zeurend of scherp gevoel. Soms is aanraking vervelend of doet kleding pijn. Ook kou of temperatuurwisselingen kunnen de klachten verergeren.
Veel patiënten denken dat die pijn erbij hoort, zeker na een operatie of keizersnede, en kijken het daarom een tijd aan. “Dat is ook deels zo,” zegt Dyrbye, “maar als de pijn blijft terwijl je verwacht dat die voorbij zou moeten zijn, of het dagelijks leven belemmert, is dat een belangrijk signaal.”
Hoe wordt littekenpijn vastgesteld?
Voor het vaststellen van littekenpijn is meestal geen uitgebreid onderzoek nodig. “We halen veel informatie uit het verhaal van de patiënt en uit lichamelijk onderzoek,” licht Dyrbye toe. “Hoe ziet het litteken eruit? Waar zit de pijn? En wat voelt iemand bij aanraking? Dat is vaak al voldoende.”
In Ziekenhuis Amstelland zien patiënten altijd direct een pijnspecialist. Op de polikliniek pijngeneeskunde werken drie anesthesioloog-pijnspecialisten en vier pijnverpleegkundigen. “En de wachttijden zijn relatief kort: meestal kan iemand binnen drie weken terecht.”
Goede resultaten met effectieve, laagdrempelige behandelingen
Bij littekenpijn zijn verschillende – vaak relatief eenvoudige – behandelopties mogelijk. Zo kan medicatie worden ingezet om de prikkelgeleiding van de zenuwen te dempen en het pijnsysteem tot rust te brengen. Of een TENS-behandeling waarbij via plakkers lichte stroomprikkels worden gegeven die het pijnsignaal afleiden en de aanmaak van lichaamseigen pijnstillers stimuleren.
Daarnaast is er de capsaïcinepleister, die ervoor zorgt dat pijnzenuwen tijdelijk worden ‘uitgeschakeld’. Het effect kan weken tot maanden aanhouden na één behandeling, waardoor de patiënt hiervoor maar een paar keer per jaar naar het ziekenhuis hoeft. Ziekenhuis Amstelland heeft hier bovengemiddeld goede ervaringen mee.
Als laatste kan een gevoelig zenuwtakje zeer gericht worden behandeld met een injectie of een PRF-behandeling (milde stroompulsjes). “Hoewel dit spannend kan klinken,” zegt Dyrbye, “ervaren de meeste patiënten de behandeling als goed te doen. Vaak zien we duidelijke pijnvermindering.”
Welke behandeling het meest geschikt is, verschilt per persoon. Daarom staat maatwerk centraal en wordt altijd samen gekeken naar wat het beste past.
Geen nieuwe operatie nodig bij littekenpijn
Soms denken mensen dat het opnieuw openen en sluiten van een litteken kan helpen tegen littekenpijn. In de praktijk is dat vaak niet het geval. “Opnieuw opereren kan de klachten zelfs verergeren, omdat elke ingreep nieuw littekenweefsel veroorzaakt,” verduidelijkt Dyrbye. “Daarom is dit geen standaardoplossing en wordt het alleen overwogen als daar een duidelijke medische reden voor is.”
Waarom vroeg behandelen belangrijk is
Wanneer pijn lange tijd aanhoudt, kan het pijnsignaal zich als het ware vastzetten in het lichaam. Dit heet centrale sensitisatie. Hoe langer het pijnsysteem overactief blijft, hoe moeilijker het wordt om het weer tot rust te brengen. “Juist daarom is het belangrijk om niet te lang met pijnklachten rond te blijven lopen,” benadrukt Dyrbye. “Vroege behandeling kan voorkomen dat pijn chronisch wordt.”
Voorbeeld uit de praktijk: pijn na een knip
In haar werk ziet Dyrbye hoe groot de impact van littekenpijn kan zijn. Zo behandelde zij een jonge vrouw die na een knip tijdens de bevalling pijnklachten hield. Elke beweging deed pijn, ook in de intimiteit met haar partner.
“Als klachten zo hevig zijn dat ze iemands dagelijks functioneren en relaties beïnvloeden, dan zie je hoeveel impact littekenpijn kan hebben,” vertelt Dyrbye. Na een zorgvuldig uitgevoerde PRF-behandeling verbeterden de klachten van de jonge vrouw gelukkig aanzienlijk.
Aanhoudende pijn na een keizersnede
Niet alleen na een vaginale bevalling, maar ook na een keizersnede is het voor vrouwen vaak lastig om te bepalen wanneer pijn niet meer bij het herstel hoort. Volgens Dyrbye trekken vrouwen daarom niet snel aan de bel. “Veel vrouwen gunnen zichzelf die stap niet. Maar als bewegen, zorgen voor het kind of andere dagelijkse activiteiten moeilijk blijven, is dat een signaal om hulp te zoeken.”
Wat kun je zelf doen wanneer je een litteken hebt?
In de eerste fase na een operatie of bevalling helpt het om een litteken soepel te houden. Regelmatig masseren, insmeren met een crème die prettig aanvoelt en het gebied voorzichtig blijven gebruiken, ondersteunen het herstel.
Maar blijf niet te lang rondlopen met littekenpijn, geeft Dyrbye mee. ‘’Het is geen aanstellerij. Er zijn goede, relatief eenvoudige behandelingen om de pijn te verhelpen. En hoe eerder we iemand zien, hoe meer we kunnen betekenen.”
Twijfelt u of pijn bij herstel hoort? Bespreek het met uw huisarts of specialist. Bij aanhoudende pijn kunt u worden verwezen naar de polikliniek pijngeneeskunde.
Pijnmeting op de verpleegafdeling
Het is vaak moeilijk om duidelijk aan te geven hoe erg de pijn is. Daarom is er een instrument ontwikkeld die de mate van pijn omzet in een cijfer. Dit is de NRS-score (NRS staat voor ‘numeric rating scale’). Daarbij is 0 ‘geen pijn’ en 10 ‘de meest onhoudbare pijn’. Bij het geven van een cijfer is het belangrijk dat u kunt doorademen, hoesten en bewegen en of de pijn acceptabel is. Als u het moeilijk vindt om de pijn een cijfer te geven, kunt u ook de intensiteit van uw pijn aanwijzen op een liniaal.
Pijn op specifieke momenten
Het kan ook zijn dat u op bepaalde momenten pijn ervaart, bijvoorbeeld bij het bewegen, hoesten, doorademen of bij het urineren. In dat geval kunt u dit vertellen aan de verpleegkundige en een cijfer geven voor dat bewuste pijnmoment. Wacht niet tot de verpleegkundige bij u komt voor een pijnmeting. Als u pijn heeft, dan kunt u dat op elk moment van de dag aangeven, ook ‘s nachts. Bij het geven van een cijfer kan het helpen om terug te denken aan pijn waar u eerder last van heeft gehad. U kunt proberen om ‘oude’ pijn te vergelijken met uw huidige pijn. Welke waarde gaf u toen?
Pijnstillers op vaste tijden
Het innemen van pijnstillers op vaste tijden kan pijn voorkomen. Pijnstillers werken het beste wanneer er steeds een bepaalde hoeveelheid van in het bloed aanwezig is (bloedspiegel). Dit wordt bereikt door een pijnstiller in te nemen voordat de vorige is uitgewerkt.
Aan de hand van de pijnmeting houdt u samen met de verpleegkundige in de gaten of de pijnstillers voldoende werken. Blijken de pijnstillers die u op vaste tijden inneemt niet voldoende, dan kunt u via de verpleegkundige om extra pijnstilling vragen.
Soms heeft de arts deze pijnstilling al voorgeschreven, zodat de verpleegkundige u direct de extra pijnstilling ter aanvulling kan geven. Dit is meestal bij postoperatieve pijn (pijn na een operatie). Indien dit niet het geval is, zal de verpleegkundige overleggen met de behandelend arts en/of het pijnteam.
Belangrijke adviezen rondom pijnstillers
Neem de volgende adviezen rond de pijnbestrijding in acht:
- Verander niet zelf de dosering van uw medicijnen.
- Neem uw pijnstilling op vaste tijden in; wacht niet totdat de pijn te hevig wordt.
- Houdt u aan de voorschriften van de behandelend arts en de verpleegkundige.
- Zodra de pijn verandert van plaats, ernst of karakter, waarschuw dan direct!
- Ga na wat u zelf kunt doen om de pijn gunstig te beïnvloeden.
- Als u denkt dat u de pijnstillers niet meer nodig heeft, overleg dit dan met de verpleegkundige.
Vragen
Mocht u nog vragen of opmerkingen hebben na het lezen van deze folder, dan kunt u terecht bij de verpleegkundigen van de afdeling. Zij werken nauw samen met de pijnconsulenten binnen ons ziekenhuis.
