Voedselallergie preventie voor kinderen met eczeem

Eczeem is niet hetzelfde als allergie en wordt niet veroorzaakt door een allergie. Jonge kinderen met matig of ernstig eczeem hebben wel een verhoogd risico op het ontwikkelen op een acute voedselallergie. Door eczeem goed te behandelen en door op tijd te starten met het introduceren van bijvoeding wordt de kans kleiner op het ontstaan van acute voedselallergieën. Op de polikliniek kindergeneeskunde van het Ziekenhuis Amstelland worden jonge kinderen met eczeem (liefst al voor de leeftijd van 8 maanden) door het allergieteam van de kindergeneeskunde gezien om ouders/verzorgers hierin juist te begeleiden. Soms zijn hiervoor allergieonderzoeken zoals huidtesten, bloedonderzoek of provocatietesten nodig. Ook kinderen waarbij er al verdenking is op een voedselallergie worden onderzocht om juiste diagnose te stellen en adequate behandeling te starten. Het allergieteam kindergeneeskunde bestaat uit kinderverpleegkundige, kinderartsen en diëtisten met expertise op het gebied van allergologie.

Wat is eczeem?
Voor betrouwbare en duidelijke informatie over eczeem en de behandeling hiervan verwijzen wij naar de website www.eczeemwijzer.nl. Samenvattend is erfelijk (of atopisch) eczeem een huidziekte waarbij door erfelijke aanleg de bovenste huidcellen niet goed tegen elkaar aanliggen. Dit veroorzaakt droogheid, jeuk en rode/donkere verkleuring van de huid. Eczeem kan veel ongemak geven en geeft een verhoogd risico op het ontwikkelen van een voedselallergie.

Wat is een voedselallergie?
Een allergie is een overgevoeligheidsreactie van het afweersysteem op stoffen die normaal gesproken niet schadelijk zijn. Bij een voedselallergie reageert het lichaam op bepaalde voedingsmiddelen. Blootstelling van deze voedingsmiddelen aan het lichaam lijdt er toe dat allergiecellen in het lichaam activeren waarna allergie symptomen ontstaan, zoals;

• Huid of slijmvlies klachten: jeuk, rode uitslag, galbulten/netelroos, zwellingen (angio-oedeem).
• Luchtweg klachten: loopneus, niezen, rode/jeukende ogen, hoesten, benauwdheid, hoorbare ademhaling en/of astma aanval.
• Maag en darm klachten: spugen, acute buikpijn, diarree.
• Neurologische klachten: veranderde gedrag, angst, bewustzijnsverlies.

Een acute (IgE gemedieerde) allergie reactie is altijd snel (binnen 2 uur) en herhaaldelijk opwekbaar na blootstelling van het allergeen. De meest voorkomende en bekende voedselallergieën in Nederland zijn gericht tegen koemelkeiwit, pinda, kippenei en verschillende noten.

Waarom hebben kinderen met eczeem een verhoogd risico op het ontwikkelen van een voedselallergie?
Het afweersysteem speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van acute voedselallergieën. Bij kinderen zonder eczeem is de kans groot dat het afweersysteem van de maag en darmen de voedingsstoffen voor het eerst ziet. Deze afweercellen stimuleren tolerantie voor deze voedingsmiddelen. De kans op het ontwikkelen van een acute voedselallergie is klein. Bij kinderen met eczeem is de huid minder beschermt tegen stoffen van buiten. Voeding kan, bijvoorbeeld via handen van anderen, op de huid van het kind komen en in contact komen met een geactiveerde afweercellen in de huid. Deze afweercellen herkennen deze stoffen niet als voeding en proberen het kind te beschermen door tegen deze stoffen te vechten. Zij stimuleren een afweerreactie. Bij de volgende keer, en elke keer hierna, dat het lichaam aan de deze voedingsmiddelen wordt blootgesteld herkent het afweersysteem dit direct en ontstaan er binnen 2 uur (vaak sneller) acute allergie symptomen zoals hierboven beschreven.

Hoe kan een voedselallergie worden voorkomen?
Door eczeem goed te behandelen en door op tijd te starten met het introduceren van vaste voeding wordt de kans kleiner op het ontstaan van acute voedselallergieën. Soms zijn allergieonderzoeken zoals huidtesten, bloedonderzoek of provocatietesten nodig voordat voeding geintroduceerd kan worden.

Wat als er sprake is van een voedselallergie?
Het kan voorkomen dat er reeds al een voedselallergie aanwezig is of gedurende het behandeltraject helaas alsnog ontstaat. Op dit moment is het advies om deze voeding volledig te vermijden om een allergische reactie en daarmee potentieel gevaarlijke situatie te voorkomen. Goede uitleg en instructies worden gegeven over de te vermijden voeding. Tevens worden instructies gegeven over aanvalsbehandeling met medicijnen indien zich toch een allergie reactie voordoet. Afhankelijk van de ernst van de reactie zal dit met een anti-histamine drank/tablet zijn of een adrenaline injectie.

Kan je over een voedselallergie heengroeien?
Kinderen kunnen gelukkig over een voedselallergie heengroeien. Een deel van de kinderen houdt helaas voor de rest van zijn leven de voedselallergie. Dit is lastig te voorspellen. Daarom wordt bij een bewezen allergie vaak na enkele jaren opnieuw gekeken of de allergie nog aanwezig is. Er zijn momenteel onderzoeken gaande die kijken of immunotherapie bij kinderen met een bewezen voedselallergie ervoor zorgt dat die kinderen vaker en/of sneller over de allergie heengroeien. Bij immunotherapie wordt het bestandsdeel waar de patiënt allergische voor is in kleine hoeveelheden gedurende een lange tijd aan het kind toegedient. Op dit moment is het nog niet duidelijk of dit effectief en veilig is. Daarom wordt in het Ziekenhuis Amstelland immunotherapie voor voedselallergie bij kinderen niet gegeven. Wel werken we nauw samen ziekenhuizen die deze onderzoeken uitvoeren, zoals het Amsterdam UMC. Indien uw kind in aanmerking komt om deel te nemen aan een dergelijk onderzoek kan het zijn dat wij u hierover meer vertellen en bij interesse zullen wij dit met de kinderarts-allergologen in het Amsterdam UMC die het onderzoek uitvoeren bespreken en eventueel naar doorverwijzen