Arm Port-a-Cath (Arm-PAC)

In ons ziekenhuis zijn daar 2 gangbare systemen voor met ieder hun eigen specifieke voor- en nadelen, een PICC-lijn of een arm-PAC.

Deze informatiefolder gaat over de arm-PAC. Een permanente infuuslijn met een onderhuids aanprikpunt in de bovenarm voor de middellange termijn (>6maanden). Het uiteinde van de kathetertip bevindt zich in een ader op een plek precies boven het hart. Terwijl het andere uiteinde wordt bevestigd aan de poort, die geheel onder de huid wordt geplaatst. Hierdoor kan bv chemo-of immunotherapie of andere infuustherapie gegeven worden. Ook kan via deze lijn bloedafnames gedaan worden en kunnen contrastmiddelen voor bepaalde soorten diagnostische scans worden ingespoten.

Wat is een Arm-PAC precies?
De arm-PAC wordt een ‘’implanteerbaar toegangssysteem’’ genoemd omdat deze geheel onder de huid wordt geplaatst, op een gemakkelijk bereikbare maar onopvallende plaats op uw arm.

Toegang tot de PAC wordt verkregen met een speciale naald waarmee geneesmiddelen en vloeistoffen rechtstreeks in uw bloedbaan kunnen worden toegediend. Het systeem bestaat uit twee delen. De port-a-cath. – een kleine, metalen of kunststof kamer, van boven afgedicht met een aanprikvlak, vervaardigd van zelf afdichtend silicone en daaraan verbonden een – katheter, een dun, flexibel slangetje, welke in een bloedvat ligt. De katheter is gemaakt van een flexibel materiaal genaamd polyurethaan. Dit materiaal staat bekend om zijn lange gebruiksduur wanneer het in het menselijk lichaam wordt geplaatst.

Plaatsing Arm-PAC

• Implantatie van de Arm-PAC omvat een operatieve ingreep (ongeveer 60 min.) onder lokale anesthesie (lokale verdoving) op een behandelkamer op de radiologie.
• Het advies is om makkelijk zittende kleding voor deze ingreep aan te trekken (dus geen strakke mouwen).
• Voor het plaatsen van de arm-PAC krijgt u op de dagbehandeling of kliniek beneden (in de andere arm dan dat de arm-PAC wordt geplaatst) een infuus met antibiotica. Dit doen we om infecties zoveel mogelijk tegen te gaan.
• Nadat de antibiotica is toegediend gaat u om de afgesproken tijd in overleg met de verpleegkundige naar de afdeling radiologie.
• Wanneer de poort en katheter op hun plaats zijn aangebracht wordt de wond gesloten met oplosbare hechtingen en afgedekt met een Tegaderm pleister. Een soort doorzichtig folie, welke 3 dagen moet blijven zitten. Na deze 3 dagen mag de folie thuis worden verwijderd. Wanneer de wond goed is genezen, voelt u alleen een kleine ‘’bobbel’’ onder de huid.
  Na de plaatsing van de arm-PAC mag u weer naar huis.
• Na plaatsing krijgt u een identificatiebadge. Dit kaartje neemt u mee tijdens bezoek in het ziekenhuis.

Verzorging van uw Arm-PAC

Het toegangssysteem heeft na gebruik minimale verzorging nodig omdat het geheel onder de huid is geïmplanteerd. Enkele algemene richtlijnen worden hieronder beschreven. U moet de injectie plaats van de naald en het poortgebied regelmatig inspecteren.                                                                                 Als het lijkt of de poort is verplaatst of als u zwelling, kneuzing, roodheid of pijn ondervindt, neem dan contact op met uw arts of bel met het verpleegkundig spreekuur van de dagbehandeling.

Richtlijnen voor de verzorging van uw systeem

Nazorg na inbrengen:

• Direct na de ingreep: het drukverband mag later op de dag verwijderd worden.
• Tegaderm na het plaatsen van de PAC 3 dagen laten zitten.
• De intracutane hechting lost vanzelf op en mag indien niet volledig opgelost na 14 dagen in overleg verwijderd worden door verpleegkundig specialist oncologie.
• De subcutane hechtingen lossen vanzelf op.
• Hechtingen van poort zitten subcutaan en blijven zitten.

Het systeem mag vanaf 7 dagen na het inbrengen worden gebruikt en aangeprikt. (Indien de PAC eerder dan deze 7 dagen aangeprikt dient te worden zal dit op de afdeling radiologie worden aangeprikt).

• In de eerste week na het inbrengen mag u niet in bad of zwemmen. Ook mag u geen zware lichamelijke inspanning verrichten. Douchen is na 3 dagen toegestaan (zonder Tegadermfolie).

Algemene richtlijnen:

• Het systeem is geschikt voor het gebruik van contrastmiddelen welke worden gebruikt bij sommige CT-scans of MRI. Mocht u een afspraak hebben voor een dergelijk onderzoek, kunt u voorafgaand aan dat onderzoek de Arm-PAC laten aanprikken op de dagbehandeling. Wel graag dan vooraf een afspraak laten maken via de planning van de dagbehandeling.
• Na ieder gebruik van de Arm-Poort moet het systeem worden doorgespoten met 10 ml NaCl 0,9% (zoutoplossing). Dit wordt door de verpleegkundige ingespoten om te voorkomen dat het systeem verstopt raakt. Als het systeem niet gebruik wordt moet het dus wel iedere 4 tot 6 weken met NaCL 0,9% worden doorgespoten.
• De Arm-PAC geeft in het dagelijks leven weinig beperkingen. In principe kunt u alles doen wat uw lichaam toelaat. Ook autorijden, fietsen of zwemmen mag en kan.
• De identificatiebadge die u krijgt na plaatsing bevat essentiële informatie die voor uw arts van belang is, bewaar dit goed. Veiligheidssystemen zoals metaaldetector op de luchthaven zullen meestal de geringe hoeveelheid metaal van de Port-A-Cath niet ontdekken. U kunt het beste uw identificatiekaartje bij u dragen al zou dit toch problemen geven.

Hoelang kan het systeem op zijn plaats blijven?

Als uw toegangssysteem goed is ingebracht, goed wordt verzorgd en geen klachten geeft kan het voor de duur van de behandeling blijven zitten. Als het systeem niet meer gebruikt wordt, verdient het aanbeveling het systeem te verwijderen. Het hoeft dan niet te worden onderhouden en de kans op complicaties als bv trombose vervalt daarmee.

Het systeem heeft ook nadelen:

• De bobbel ter plaatse van het systeem kan wat hinderen bij dagelijkse handelingen.
• Er is een kleine kans op infectie en trombose van de arm waar de poort is ingebracht.
• Iets meer voorkomend is dat de lijn goed vloeistoffen doorlaat terwijl er andersom geen bloed uit te halen valt. In geval dit niet lukt zal er een reguliere bloedafname moeten plaatsvinden. Dit laatste kan komen door beginnende stolselvorming of vacuümzuigen aan de vaatwand.
• Het verwijderen van een arm-PAC is een kleine chirurgische ingreep en kan alleen op de radiologie gebeuren na afspraak. Voor het verwijderen van de arm-PAC krijgt u op de dagbehandeling in de andere arm een infuus met antibiotica. Dit doen we om infecties zoveel mogelijk tegen te gaan.
• Nooit uw bloeddruk meten aan de arm die het systeem bevat
• Nooit een infuus laten inbrengen in de bovenarm waar het systeem zich bevindt. Hiermee wordt beschadiging van de katheter voorkomen

Alternatieven
Er zijn in ons ziekenhuis meer systemen om intraveneus medicijnen toe te dienen. De zogenaamde PICC-lijn is 1^e keus voor korte termijn therapie (1-6 maanden) en zowel eenvoudig in te brengen alsook eenvoudig weer te verwijderen. Nadeel is dat deze lijn permanent zichtbaar is middels een verband op de bovenarm en dat je er niet mee kan zwemmen of mee in het bad mag. Daarnaast is ook wekelijkse zorg nodig voor verbandwissel en flushen van de lijn.  Voor middellange tot lange termijn therapie (> 6 maanden) is dus de arm-PAC aanbevolen.

Wanneer contact opnemen?
Zolang u de arm-PAC-heeft, is het belangrijk om op tijd eventuele klachten aan te geven. Let op bij:

• Roodheid, zwelling en gevoeligheid bij de huid waar de arm-PAC zich bevindt;
• Pijn of zwelling van de bovenarm, nek of borstkas;
• Koorts en/of rillingen;
• Kortademigheid of hoesten;

Neem in deze situaties direct contact op met het ziekenhuis.

Telefoonnummers
U kunt ons bereiken via de volgende telefoonnummers.

Maandag t/m vrijdag tijdens kantooruren:

• Verpleegkundig specialist oncologie of oncologieverpleegkundige:
  020 – 755 7035
• Verpleegkundigen van dagbehandeling: 020 – 755 6629

Avond, nacht en weekend:

• Algemeen telefoonnummer van Ziekenhuis Amstelland:
  020 – 755 7000